Chuncheon, miasto leżące około 80 kilometrów na wschód od Seulu, wprowadza do szkół model nauczania oparty na dyskusji o wielkich lekturach. Wzorem jest amerykańska uczelnia St. John’s College, a cel to wychowanie uczniów, którzy potrafią samodzielnie rozumować w czasach, gdy coraz więcej odpowiedzi podsuwa im sztuczna inteligencja.

Lekcja bez wykładu

W szkole podstawowej w dzielnicy Toegye uczniowie omawiają powieść „Frankenstein” Mary Shelley. Nauczyciel pyta, czy potwór jest człowiekiem. Jeden z chłopców, Ma Yeonwoo, odpowiada, że to istota ludzka bez duszy. Rozmowa szybko schodzi na pytanie, czy człowiekiem można nazwać sztuczną inteligencję. Uczeń uważa, że nie, bo choć jest ona inteligentna, „nie ma kreatywności”.

Metoda zwana „Great Books” opiera się na kilku zasadach:

• nauczyciel nie wygłasza wykładów, tylko prowadzi dyskusję,
• nie ma kierunków ani przedmiotów do wyboru,
• uczniowie nie szukają odpowiedzi w internecie ani innych zewnętrznych źródłach,
• pracują wyłącznie na przeczytanych tekstach, własnym rozumowaniu i rozmowie z rówieśnikami.

Czytają Arystotelesa, Szekspira, Euklidesa, a także koreańskich autorów, w tym noblistkę Han Kang. W jednym z liceów w Chuncheon omawiano „List z więzienia w Birmingham” Martina Luthera Kinga z 1963 roku, zastanawiając się, jakie prawa są sprawiedliwe i którym obywatel powinien się podporządkować. Zdaniem Lee Yonghwy, współtwórcy pierwszego koreańskiego programu tego typu, uczniowie sami powiązali ten tekst z wydarzeniami z 2024 roku, kiedy obywatele i parlamentarzyści pokrzyżowali prezydentowi Yoon Suk Yeolowi próbę wprowadzenia stanu wojennego.

Dlaczego Korea szuka alternatywy

Za pomysłem stoją niepokojące trendy. Międzynarodowe badania, takie jak PISA, pokazują po pandemii spadek umiejętności czytania wśród koreańskich uczniów, choć przez dekady uczniowie z Korei i innych krajów Azji Wschodniej wyprzedzali amerykańskich rówieśników. Jednocześnie według danych OECD 51 proc. koreańskich uczniów przynajmniej raz w tygodniu korzysta z czatbotów AI podczas nauki.

Do tego dochodzi ogromna presja egzaminacyjna. Walka o miejsce na studiach wpływa na dzieci nawet na poziomie przedszkola, a wiele rodzin posyła je na dodatkowe kursy albo do szkół za granicą. Lee Yonghwa, profesor literatury angielskiej z Uniwersytetu Narodowego w Incheon, mówi, że system zostawia uczniom zbyt mało czasu na czytanie i myślenie. Dodaje, że dziś tracą oni nawet zdolność zapamiętywania, bo fakty i pomysły czerpią głównie z AI. Jego zdaniem bez samodzielnego myślenia nie da się ocenić jakości tego, co wygeneruje maszyna.

Skala i oczekiwania

Miasto zawarło partnerstwo akademickie z St. John’s College w zeszłym roku. Według Lee w programie uczestniczy obecnie 120 studentów, około 770 młodszych uczniów oraz 40 nauczycieli w trakcie szkolenia. Burmistrz Yook Dong-han, który sam przeszedł przez koreański system edukacji i dostrzegał jego ograniczenia, nazywa to „małym, ale rewolucyjnym osiągnięciem”. Zainteresowanie uczniów przerosło jego oczekiwania.

Co to oznacza dla polskiego czytelnika

To na razie niewielki eksperyment w jednym mieście, więc trudno mówić o sprawdzonych efektach. Źródło nie podaje wyników nauczania, a jedynie deklaracje organizatorów i pierwsze wrażenia. Warto jednak śledzić ten pomysł, bo pytania, na które odpowiada, są uniwersalne.

Również w Polsce i innych krajach UE dyskutuje się o tym, jak uczyć w erze czatbotów i jak ograniczyć naukę „pod test”. Koreański przykład nie jest gotową receptą dla polskich szkół, ale pokazuje jedno z możliwych podejść: więcej czytania ze zrozumieniem, rozmowy i argumentowania, a mniej odpytywania z faktów, które i tak można błyskawicznie znaleźć w sieci.

Źródło: NPR – „Why a South Korean city is turning to a U.S. college to outsmart AI?”