Niemieccy naukowcy sprawdzili, czy niskie dawki prednizolonu lub witaminy z grupy B pomagają osobom z przewlekłymi objawami po COVID-19. Prednizolon dał po czterech tygodniach nieco lepsze samopoczucie, zwłaszcza pod względem zmęczenia, ale efekt był mały i zniknął po zakończeniu leczenia. Witaminy B nie przyniosły wyraźnej korzyści.

Jak przeprowadzono badanie

Badanie PreVitaCOV prowadzono w Würzburgu, Tybindze i Kilonii, w ramach opieki podstawowej, czyli tam, gdzie pacjenci z long covidem zwykle trafiają najpierw. Wzięły w nim udział 323 osoby dorosłe, w większości kobiety. Od potwierdzonego zakażenia SARS-CoV-2 minęło u nich co najmniej 12 tygodni, a nadal miały typowe objawy.

Uczestników losowo przydzielono do czterech grup. Przez 28 dni otrzymywali oni:

• niską dawkę prednizolonu, czyli kortykosteroidu,
• połączenie witamin B1, B6 i B12,
• prednizolon razem z witaminami,
• placebo.

Prednizolon działa przeciwzapalnie, a stan zapalny uważa się za jedną z możliwych przyczyn zespołu post-COVID. Witaminom z grupy B przypisuje się z kolei działanie neuroprotekcyjne.

Co wykazały wyniki

Badacze oceniali zmiany w pięciu obszarach: zmęczeniu, duszności, funkcjach poznawczych i koncentracji, lęku oraz depresji. Po czterech tygodniach osoby przyjmujące prednizolon zgłaszały istotnie większą ulgę niż pozostałe, a różnica była największa w przypadku zmęczenia. Witaminy B nie dały wykazywalnego efektu. We wszystkich grupach leki były dobrze tolerowane.

Autorzy podchodzą do wyników ostrożnie. Różnica jest istotna statystycznie, ale niewielka, a próg poprawy uznawanej za klinicznie istotną nie został osiągnięty. Nie wiadomo więc, czy pacjenci odczuliby ją w codziennym życiu. Prof. Hanna Kaduszkiewicz z Kilonii podsumowuje: „Nasze badanie nie uzasadnia zalecenia szerokiego stosowania prednizolonu – efekt jest na to zbyt mały i ustąpił po zakończeniu leczenia.”

Zespół zapowiada dalsze badania, na przykład z dłuższym leczeniem lub z wyselekcjonowanymi grupami pacjentów, którzy mogą odnieść szczególną korzyść. Więcej informacji mają dać analizy próbek krwi, których wyniki jeszcze nie są gotowe.

Co to oznacza dla pacjentów w Polsce

Badanie przeprowadzono w Niemczech, ale problem dotyczy także Polski, bo przewlekłe objawy po COVID-19 zgłaszają pacjenci w całej Europie. Wyniki nie oznaczają, że prednizolon stał się rekomendowanym lekiem na long covid. To glikokortykosteroid, który może powodować działania niepożądane, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu, dlatego nie należy go przyjmować na własną rękę. Decyzja o leczeniu zawsze powinna należeć do lekarza.

Badanie pokazuje też coś ważnego dla organizacji opieki: rzetelne badania kliniczne nad long covidem da się prowadzić w gabinetach lekarzy rodzinnych. Prawie wszyscy uczestnicy wytrwali do końca, co badacze uznali za dowód zaufania pacjentów. Dla osób z przewlekłym zmęczeniem czy trudnościami z koncentracją po COVID-19 praktyczny wniosek jest na razie taki, że warto zgłosić się do lekarza rodzinnego, ale skutecznej, potwierdzonej terapii lekowej wciąż brakuje.

Źródło: Medical Xpress – „Post-COVID syndrome: Prednisolone shows modest, short-lived lift in treatment trial”